Wmo-aanbieder en HKZ
Wanneer wordt een keurmerk feitelijk verplicht en hoe leest u de inkoopvoorwaarden van uw gemeente?
De wettelijke basis
De Wmo 2015 stelt geen concrete keurmerk-verplichting aan aanbieders. Wel verplicht artikel 3.1 van de Wmo gemeentes om in een verordening kwaliteitseisen vast te leggen voor maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast geldt de Wkkgz, met klachtenregeling, vergewisplicht en calamiteitenmelding.
Op basis van deze verordening en de Wkkgz koopt de gemeente vervolgens zorg in. Daar duikt HKZ op, niet als wet, maar als contractuele eis bij gunning.
Hoe gemeentes het in de praktijk regelen
Er zijn grofweg drie manieren waarop gemeentes met kwaliteitseisen omgaan:
Open formulering
"Aanbieder beschikt over een erkend kwaliteitskeurmerk zoals HKZ, ISO 9001 of PREZO." Dit komt het meest voor. U kunt zelf kiezen welke u haalt.
HKZ-specifiek
"Aanbieder beschikt over een geldig HKZ-certificaat." Sommige gemeentes en zorgkantoren benoemen het expliciet, vaak voor specifieke segmenten zoals beschermd wonen of dagbesteding voor kwetsbare doelgroepen.
Eigen kwaliteitskader
Sommige gemeentes hebben een eigen kwaliteitsdocument met vragen die u beantwoordt. Geen extern keurmerk vereist, wel een gedegen kwaliteitssysteem dat aan vergelijkbare eisen voldoet.
De aanbestedingstekst leren lezen
Voordat u investeert in HKZ, leest u de aanbestedings- of inkoopdocumenten van de gemeente die u op het oog heeft. Let op deze passages:
- Geschiktheidseisen: hier staat wat u minimaal moet hebben om mee te doen. Een keurmerk-eis staat hier vaak.
- Selectiecriteria: kunt u extra punten krijgen voor een keurmerk dat niet verplicht is?
- Programma van eisen: hier staan de inhoudelijke kwaliteitseisen, los van een keurmerk.
- Overgangstermijn: soms krijgt u zes of twaalf maanden om alsnog een keurmerk te halen na contractgunning.
Twijfelt u over een specifieke formulering? Vraag het de inkoopadviseur van de gemeente. Vaak willen ze uw vraag beantwoorden via de nota van inlichtingen, omdat dat antwoord ook voor andere aanbieders relevant is.
Wkkgz blijft sowieso gelden
Of u nu HKZ haalt of niet, de Wkkgz geldt vanaf de eerste cliënt. Concreet betekent dat u:
- Aangesloten bent bij een onafhankelijke klachtenfunctionaris en geschilleninstantie
- Een actuele klachtenregeling heeft die u aan cliënten verstrekt
- De vergewisplicht uitvoert bij elke nieuwe medewerker
- Calamiteiten en geweld meldt bij de IGJ
- Veilige zorg levert volgens het criterium "goede zorg" zoals de wet die definieert
HKZ 143 maakt al deze eisen expliciet onderdeel van het kwaliteitssysteem, dus als u HKZ haalt voldoet u meestal ook al aan de Wkkgz. Andersom geldt niet automatisch: aan de Wkkgz voldoen is niet hetzelfde als HKZ-gecertificeerd zijn.
Wat te doen als de gemeente HKZ specifiek vraagt
Als de gemeente HKZ specifiek noemt en u staat aan het begin, dan is uw pad redelijk vastgelegd. Lees onze gids wat is HKZ 143 voor de inhoud, en de gids dagbesteding starten in zes stappen voor de volgorde. Reken op drie tot zes maanden tussen het besluit en het uitgereikte certificaat.